Skip to main content Skip to footer
मुखपृष्ठ

शोध

Main menu

  • ताजे अद्यतन
  • लेखनस्पर्धा-२६
    • समग्र लेखनस्पर्धा 2014 ते 2025
    • Index लेखनस्पर्धा-२०२६
  • साहित्य संमेलन
  • नवे लेखन
  • वाङ्मयशेती
  • लोकप्रिय लेखन
  • शेतकरी गीत
  • संक्षिप्त परिचय

Welcome User Block

🙏 नमस्कार पाहुणे ! शेतकरी, शेती अभ्यासक, रसिक आणि सारस्वतांच्या दुनियेत आपले स्वागत आहे. 🙏
अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीचा उपक्रम
विश्वस्तरीय Online लेखनस्पर्धा-२०२६ 
लेखनाचा विषय : शेती/महिला/ग्रामीण जीवन 
प्रवेशिका दाखल करण्याची अंतिम मुदत : २५ नोव्हेंबर २०२६
  • स्पर्धेचे स्वरूप, पारितोषिकाचे स्वरूप, प्रवेशिका सादर करण्याची पद्धत, नियम व शर्ती, याविषयी सविस्तर माहिती येथे >> https://baliraja.com/node/3379 उपलब्ध आहे.
  • सादर झालेल्या प्रवेशिका येथे >> https://baliraja.com/spardha-2026 पाहता येतील.

जगण्याची रीत अन निर्मिकाची ऐट

Main page content

By Krushna Ashok Jawle | 9:00 AM IST, रवी November 12, 2023
ललितलेख

जगणं म्हणजे निखळ बुजगावण्यागत जगणं नाही त्यात मानवी भावभावनेसह काहीएक मात्रेत अवखळ आडवळणे येत जातात त्यात माणूस घडत-बिघडत जातो. कोण कोणत्या मार्गावर जाऊन घडेल अन कोण बिघडेल याची शाश्वती नसतेच. मात्र ज्यांची नाळ एका मोठ्या परंपरेशी जोडली गेलेली असते त्यांची घडण्याची सुद्धा एक परंपराच पहायला मिळते. तोच धागा घेऊन विणले जाते ते भलेमोठे वंशपरंपरागत जगण्याच्या रीतीचे जरतारी प्रमाणशीर पटच..! त्याच पटावरील काही लोकांची गाथा अन व्यथा आपल्याला नजरेस पडते; त्या गाथेची अन व्यथेची सरमिसळ आपल्या जाणिवा जागृत करते.
                    आपल्या आजूबाजूला नाना तऱ्हेची लोक असतात.  ज्याची त्याची वागण्याची-वागवणुकीची, जगण्याची, नितीमुल्यांची एक वेगळीच शैली आढळते.  फुलांच्या बहरण्याच्या काळाला कुणीही माजुरडेपण म्हणणार नाही; ती त्याची नेहमीची रीतच..! केवढ्या ऐटीत अन दिमाखात फुल फुलतात मात्र सोयीस्करपणे जो तो ज्याच्या त्याच्या स्वार्थासाठी त्यांचा उपभोग घेतात. कारण बहुतेकांना वाटतं की ती सुंदर फुललेली फुल आपल्यासाठीच आहेत; तशीही ती कोमेजून जाणारच आहेत मग तोडली तर हरकत काय? तर काहीच नाही. पण काही गोष्टी कोमेजून जाणारच आहेत मग त्यांचं ताजेतवानेपन आपण आपल्या स्वार्थासाठी उपभोगायचं हीच वृत्ती बहुतेकांकडे आढळते.  कदाचित याच धर्तीवर विचार करता लक्षात येते की, माणसांना आपल्या आजूबाजुच्या माणसांचही बहरुन येणं रुचत नाही तर मग इतरांच काय..!
                           आपल्या भवताली शेतकरी नावाची जमात उराशी आलेली मरगळ दूर सारून कायम अतोनात कष्ट उपसत असतात. या शेतकरी नावाच्या जमातीलाही शोषणाच्या जाचातून सदोदित मार्गक्रमण करावं लागतं. काही बांडगुळांच्या शोषणाच्या वृत्तीतून हे दिसून येते. मात्र तरीही शेतकरी जमात तगून आहेच. या सगळ्यांत शेतकरी नावाची जमात स्वार्थी लोकांशी झगडत त्यांची जगण्याची रीत कायम जपून असल्याचं दिसून येत.  भाजील्यापासून ते ग्राहकाच्या हातातील धान्याच्या दाण्यापर्यंतच्या विक्रीदरम्यान आजच्याही व्यवहारवादी भवतालात एक शिल्लक माप ग्राहकाला गेल्याचं त्याला खंत वाटत नाही मात्र ग्राहक म्हणून समोर येणारी व्यक्ती बहुधा ज्या तर्हेने व्यवहार करते तो अगदीच लाजीरवाणा पाहायला मिळतो; अर्थात काहीएक अपवादांसह. साहजिकच याचा परिणाम त्या शेतकऱ्यांवर होतो.
                         काही माणसं वागण्या-बोलण्याचं तारतम्य न बाळगता स्वतःला उच्चशिक्षित वगैरे काहीतरी भंपक पदव्या जोडून गुर्मीत वावरतात आणि खालच्या पातळीचा व्यवहार शेतकऱ्यांसोबत करताना दिसतात. शेताच्या बांधापासून ते सरकारी, निमसरकारी, खासगी ऑफिसपर्यंत ज्या पद्धतीची वागणूक शेतकऱ्यांना मिळते ती विसरून तरीही शेतकरी त्याच्या जगण्या-वागण्याच्या पातळीत तारतम्य ठेऊन जगतो-वागतो ही त्याची जगण्याची रीत फारच थोड्या लोकांना कळते.
        ज्या भावात मार्केट चालते त्याच भावाच्या अपेक्षेत आपला माल  ग्राहकांना विकणारा शेतकरी आणि दुसऱ्या बाजूला मिळेल तेवढं लुबाडणाऱ्या लोकांमध्ये फार मोठा जमीन-आस्मानचा फरक आहे. त्यामुळेच तर शेतकरी जमात पाठीचा कणा ताठ ठेऊन जगू शकते पण त्यांना जगू दिल जात नाही. त्यांच्या वाट्याला साधे अपमानजनक शब्दही आले तरी त्यांच पित्त खवळते. नाही पचवत कुणाचे विखारी शब्द यातच स्वाभिमान जागृत असल्याचं लक्षात येते. स्वतःच्या कक्षेत स्वतःच राज्य हाकणारा शेतकरी हा कायम राजाच आहे मात्र लुबाडणुकीची नानाविध अस्त्र त्याच्यावर कायम प्रहार करत आलेत याच कारणाने तो बळी'चा बकरा ठरताना आपल्याला दिसतो. इंग्रजीत एक म्हण आहे "The king can do no wrong" हे जेव्हा वाचलं तेव्हा वाटलं हे वाक्य कदाचित फक्त शेतकऱ्यांसाठीच आहे. शेतकऱ्याच्या जगण्या-वागण्यात एक ऐट असते जी की कुण्या ऐऱ्या-गैऱ्याच्या जगण्यात नसते; बाकीच्यांत असतो तो केवळ घमंड अन त्यासोबत माजुरडेपणा अर्थात काही अपवाद वगळताच.
            जगण्याची अशी पारंपारिक रीत शेतकऱ्यांच्या हरेएक पिढीत झिरपत आलीये मात्र काहीजण त्याला कमकुवतपणा समजतात हा त्यांचा फार मोठा गोड गैरसमजच म्हणावा..! जगण्याच्या प्रवाहात ज्यांना माणसाशी माणुसकीने वागता आलं नाही त्यांनीच माणुसकीचे भलेमोठे फलक झळकावलेले आपल्याला पाहायला मिळतात मात्र ज्यांनी ती गोष्ट जपलीये ते मात्र नामानिराळेच राहिलेत. त्या माणसांना कुठल्या फलकाची गरजच भासली नाही ते जगण्याची एक रीत अन ऐट कायम ओलावत आल्याचं नजरेस पडते. ते कायम वाढीस लागो या आशेसह.
          - कृष्णा जावळे.

निर्मिक
प्रवेशिकेचे मनपूर्वक स्वागत.

गंगाधर मुटे

सोमवार, November 13, 2023 - 19:25
Permalink
New

प्रवेशिकेचे मनपूर्वक स्वागत. अभिनंदन....!



CongratsCongrats

 

 

  • Log in or register to post comments
लेखन छान आहे पण "शेतकऱ्यांचा

समीक्षक

सोमवार, November 20, 2023 - 02:32
Permalink
New

लेखन छान आहे पण "शेतकऱ्यांचा राजा बळीराजा" या विषयाशी मिळतेजुळते वाटत नाही.

  • Log in or register to post comments
  • Log in or register to post comments
  • वाचनखूण साठवा
  • Like
  • 5112 views

शोध

सदस्य प्रवेश

CAPTCHA
हे सोपे गणित सोडवा आणि त्याचे उत्तर लिहा. उदा. 1+3 साठी, 4 लिहा.
हा प्रश्न तुम्ही मानव आहात की नाही हे तपासण्यासाठी आणि मशीनद्वारे होणारे स्पॅम/फ्रॉड अटॅक रोखण्यासाठी आहे.
  • नवीन खाते बनवा
  • Reset your password

माझे खाते (current-user)

  • माझ्या वाचनखुणा
  • लॉग इन करा
वाचकांच्या भेटी

 
वाचकांनी आजपर्यंत दिलेल्या *Au* एकूण भेटी 

 

माझी वांगंमयशेती घाट्यात गेली परंतु माझ्या वाङ्मयशेतीला मात्र बरे भाव मिळत आहेत.
 

Find बळीराजा डॉट कॉम on Sharad-joshi-inFind बळीराजा डॉट कॉम on Abmssc-PageFind बळीराजा डॉट कॉम on FacebookFind बळीराजा डॉट कॉम on TwitterFind बळीराजा डॉट कॉम on Youtube

Who's online उपस्थित सदस्य

बळीराजावर सध्या 2 सदस्य उपस्थित आहेत.
  • Rutuja Bane
  • admin

Visitors Online/उपस्थित पाहुणे

  • सध्या साईटवरील लेखन वाचण्यासाठी उपस्थित पाहुणे: 18 *
Who's new नवीन सदस्य
  • Rutuja Bane
  • कीर्ती _विजय _लंगडे
  • Madhuri_123
  • Rashin@123
  • sneha

Recent comments ताजे प्रतिसाद

  • अप्रतिम आणि काळजाला भिडणारी रचना!
    8 hours 47 minutes ago
  • 'लवंगलता' वृत्ताची लय आणि त्यातील विचारांची खोली
    8 hours 48 minutes ago
  • अंतर्मुख करायला लावणारी
    8 hours 51 minutes ago
  • अप्रतिम आणि हृदयस्पर्शी रचना
    8 hours 53 minutes ago
  • सुरेख आयोजन... पत्रिका
    9 hours 24 minutes ago

शुभारंभ - FT2

संकेतस्थळ शुभारंभ : मिती वैशाख कृ.६, रोज सोमवार, दिनांक २३ मे २०११, वेळ - सकाळी ८.२९    ©लेखनाचे सर्व हक्क प्रकाशकाचे स्वाधीन.   नियमावली

Copyright © Baliraja.Com - All rights reserved

Developed and Designed by : Gangadhar Mute For अ.भा.मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ Sheti Arth Prabodhini