Skip to main content Skip to footer
मुखपृष्ठ

शोध

Main menu

  • ताजे अद्यतन
  • लेखनस्पर्धा-२६
    • समग्र लेखनस्पर्धा 2014 ते 2025
    • Index लेखनस्पर्धा-२०२६
  • साहित्य संमेलन
  • नवे लेखन
  • वाङ्मयशेती
  • लोकप्रिय लेखन
  • शेतकरी गीत
  • संक्षिप्त परिचय

Welcome User Block

🙏 नमस्कार पाहुणे ! शेतकरी, शेती अभ्यासक, रसिक आणि सारस्वतांच्या दुनियेत आपले स्वागत आहे. 🙏
अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीचा उपक्रम
विश्वस्तरीय Online लेखनस्पर्धा-२०२६ 
लेखनाचा विषय : शेती/महिला/ग्रामीण जीवन 
प्रवेशिका दाखल करण्याची अंतिम मुदत : २५ नोव्हेंबर २०२६
  • स्पर्धेचे स्वरूप, पारितोषिकाचे स्वरूप, प्रवेशिका सादर करण्याची पद्धत, नियम व शर्ती, याविषयी सविस्तर माहिती येथे >> https://baliraja.com/node/3379 उपलब्ध आहे.
  • सादर झालेल्या प्रवेशिका येथे >> https://baliraja.com/spardha-2026 पाहता येतील.

शेतमालाला रास्त बाजारभाव हाच खरा शेतकरी सन्मान

Main page content

By Abhijeet Boraste | 8:19 PM IST, मंगळ July 23, 2019
लेखनप्रकार निवडा

दि. १५ जुलै २०१९

केंद्र सरकारने फेब्रुवारी २०१९ मध्ये सुरु केलेल्या प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेमध्ये बदल करून योजनेची व्याप्ती वाढवण्याच्या दृष्टीने दोन हेक्टर पेक्षा अधिक जमीन असणाऱ्या शेतकऱ्यांना देखील प्रतिशेतकरी रुपये ६००० तीन टप्प्यांमध्ये थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यांमध्ये जमा करणार असल्याची घोषणा केली असून नुकत्याच सादर केलेल्या अर्थसंकल्पामध्ये या योजनेसाठी रुपये ७५००० कोटींचा निधीदेखील राखीव ठेवण्यात आला आहे. या निर्णायामुळे लाभार्थी शेतकऱ्यांची संख्या वाढेल असे सांगितले जात असले तरी एका कृषिप्रधान देशातील शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत देण्याची वेळ येणं म्हणजे देशातील सरकार किंवा सरकारांना शेतकऱ्यांच्या मूळ अडचणी समजण्यास आणि त्या सोडवण्यात आलेले अपयश कारणीभूत आहे. शेतकरी हिताची धोरणे राबवून शेतकऱ्यांना घामाचे दाम मिळवून देण्यात अपयशी ठरलेले सरकार शेतकऱ्यांप्रती सहानुभूतीचे ढोंग घेऊन देऊ करत असलेल्या आर्थिक मदतीने शेतकऱ्यांचे प्रश्न सुटतील का? शेतकरी सन्मान होईल का? हा नकरार्थी उत्तर असलेला प्रश्न आहे,असे मला वाटते.
देशातील महागाई, जीवनावश्यक वस्तु कायदा किंवा देशाचे शेतमाल आयात निर्यात धोरण ठरवताना सरकार प्रामुख्याने शहरी मध्यमवर्गाचा विचार करते. शहरी वर्गाला उदरनिर्वाहासाठी अन्नधान्य, भाजीपाला कमी दरात मिळाला पाहिजे याकडेच सरकारचा कल असतो. महागाई ठरवण्याच्या निकषांमध्ये प्रामुख्याने शेतमालाचा समावेश असल्यामुळे शेतमालाचे दर नियंत्रणात ठेवले जातात त्यासाठी अन्नधान्य डाळी विदेशी शेतमाल आयात केला जातो. ही सर्व धोरणे ठरवताना शेतकऱ्यांचा विचार केला जात नाही. कमी उत्पादन आल्यास मागणी जास्त राहून आहे त्या शेतमालाला चांगला भाव मिळेल व चांगले उत्पन्न मिळेल या आशेवर असणाऱ्या शेतकऱ्यांना शेतमाल आयात केल्यामुळे योग्य बाजारभाव मिळत नाही, हे आर्थिक शोषण नव्हे काय? आणि अशा प्रकारे आर्थिक शोषण करून केवळ सहानुभूति मिळवणे या हेतुने दिली जाणारी आर्थिक मदत म्हणजे सरकार शेतकऱ्यांचा अपमान करते आहे असे म्हणणे वावगे ठरणार नाही.
केंद्रीय वाणिज्य मंत्रालयाच्या आर्थिक पाहणी अहवालात देशाची शेतमाल आयात-निर्यातीची घड़ी पूर्णपणे विस्कटली असल्याचे समोर आले असून शेतमाल मागणी पुरवठयाचे गणित बिघडल्यामुळे त्याचा सर्वाधिक फटका शेतकऱ्यांना सोसावा लागला आहे. पिकवलेल्या शेतमालाला योग्य दर मिळत नसल्यामुळे शेतकरी खचुन चालला आहे. यातून मानसिक खच्चीकरण होऊन शेतकऱ्यांमध्ये नैराश्याची भावना निर्माण होत आहे, ही चिंतेची बाब आहे. उत्पादन चांगले येऊनही अयोग्य व केवळ शहरीवर्ग धार्जिने आयात-निर्यात धोरण सरकार राबवत असल्यामुळे शेतकऱ्याने कष्टाने पिकवलेल्या शेतमालाला अपेक्षित किंवा हमीभावाइतकादेखील बाजारभाव मिळत नाही. उत्पन्न घटते व परिणामी पिकासाठी भांडवल म्हणून व्याजावर उसनवारीवर आणलेले पैसे,घेतलेले कर्ज थकते. त्यातूनच कर्जबाजारीपणातून पुढे नाइलाजाने शेतकऱ्यांद्वारे आत्महत्येसारखे टोकाचे पाऊल उचलले जाते. ही वस्तुस्थिती सरकारला ठावुक असेलही, परंतु यावर उपाय म्हणुन शेतकऱ्यांना त्यांच्या कष्टाचे दाम मिळवून देणं अपेक्षित असताना तसे न करता आर्थिक मदतीच्या रूपाने शेतकऱ्यांची बोळवण करुन सरकार शेतकऱ्यांचा अपमान करत आहे, असे म्हणणे वावगे ठरणार नाही.
आजघडीला देशातील शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांमध्ये वाढ झाली आहे. महाराष्ट्रात शेतकरी आत्महत्यांचा आकड़ा सर्वाधिक आहे. शेतकरी आत्महत्या हा चिंतेचा आणि दुःखद विषय आहे. सरकारने शेतकरी आत्महत्यांचा आकड़ा जाहिर करणारा अहवाल गेल्या दोन वर्षांपासून प्रदर्शित केलेला नाही. शेतमाल योग्य रीतीने मेहनतीने पिकवूनही अपेक्षित बाजारभाव मिळत नसल्यामुळेच शेतकरी आत्महत्या करतात हे वास्तव लपवून ठेवल्याने शेतकऱ्यांचे प्रश्न सुटतील किंवा आत्महत्या थांबतील, असेही नाही. त्यामुळे असे अहवाल लपवून ठेवण्यापेक्षा शेतकऱ्यांच्या शेतमालाला चांगला बाजारभाव मिळेल अशी धोरणे सरकारने राबवावीत.
'आमचे प्रश्न वार्षिक ठराविक मदत देऊन सुटणारे नाहीत. आमची अशी मागणीही नाही आणि अशा आर्थिक सहनुभूतिची आम्हाला आवश्यकता नाही. आम्ही आमचा शेतमाल निसर्गाशी दोन हात करून, मेहनतीने, तूटपूंजे भांडवल असूनही त्याचे योग्य व्यवस्थापन करून पिकवत असतो. तुम्ही तुमची शेतकऱ्यांसाठी असलेली धोरणे योग्य रीतीने राबवून आम्हाला आमच्या घामाचे दाम मिळू दया' , असा सूर शेतकऱ्यांमधून उमटला जातो आहे. पिकवलेल्या शेतमालाला योग्य भाव मिळाला तरच शेतकऱ्यांचा प्रामुख्याने शेतकऱ्यांच्या मेहनतीचा खऱ्या अर्थाने सन्मान होईल, असे मला वाटते.

- ऍड. अभिजीत बोरस्ते
निफाड, जि- नाशिक
मो- ९४०४३५०००१

  • Log in or register to post comments
  • वाचनखूण साठवा
  • Like
  • 2585 views

शोध

सदस्य प्रवेश

CAPTCHA
हे सोपे गणित सोडवा आणि त्याचे उत्तर लिहा. उदा. 1+3 साठी, 4 लिहा.
हा प्रश्न तुम्ही मानव आहात की नाही हे तपासण्यासाठी आणि मशीनद्वारे होणारे स्पॅम/फ्रॉड अटॅक रोखण्यासाठी आहे.
  • नवीन खाते बनवा
  • Reset your password

माझे खाते (current-user)

  • माझ्या वाचनखुणा
  • लॉग इन करा
वाचकांच्या भेटी

 
वाचकांनी आजपर्यंत दिलेल्या *Au* एकूण भेटी 

 

माझी वांगंमयशेती घाट्यात गेली परंतु माझ्या वाङ्मयशेतीला मात्र बरे भाव मिळत आहेत.
 

Find बळीराजा डॉट कॉम on Sharad-joshi-inFind बळीराजा डॉट कॉम on Abmssc-PageFind बळीराजा डॉट कॉम on FacebookFind बळीराजा डॉट कॉम on TwitterFind बळीराजा डॉट कॉम on Youtube

Who's online उपस्थित सदस्य

बळीराजावर सध्या 1 सदस्य उपस्थित आहेत.
  • admin

Visitors Online/उपस्थित पाहुणे

  • सध्या साईटवरील लेखन वाचण्यासाठी उपस्थित पाहुणे: 9 *
Who's new नवीन सदस्य
  • Rutuja Bane
  • कीर्ती _विजय _लंगडे
  • Madhuri_123
  • Rashin@123
  • sneha

Recent comments ताजे प्रतिसाद

  • तरल आणि काळजाचा ठाव घेणारी रचना
    18 hours 10 minutes ago
  • संवेदनशील आणि रोखठोक आविष्कार
    18 hours 12 minutes ago
  • काळ्या आईवरची निष्ठा
    18 hours 14 minutes ago
  • प्रभावीपणे मांडली आहे.
    18 hours 16 minutes ago
  • अप्रतिम आणि काळजाला भिडणारी रचना!
    1 day 18 hours ago

आज सर्वाधिक वाचन

शीर्षक आजचे वाचन
स्वतंत्र भारत पक्ष कार्यकारिणी - 2023-24 220
पिकलेला काटा अन् करपलेली पिके 82
शरद जोशी आणि माझ्यातली कार्यकर्ती 82
किती चाटणार भारतपुत्रा? 80
पायाखालची वीट दे : भक्तीगीत ।।७।। 79
कापला रेशमाच्या सुताने गळा 73
आत्महत्या नव्हे, शेतकर्‍यांचा शासकीय खून! 71
संमेलनातील कवीची निवड : कार्यपद्धती 70
आजचे शेतमालाचे बाजारभाव 52
माझे फेसबूक स्टेटस-1 35
विश्वस्तरीय लेखनस्पर्धा-२०२६ : वर्ष १३ वे 32
किसान क्रांती 19
गझल 11
मातृत्वाचा शृंगाररस 10
IT कार्यशाळा - लेखन कसे करावे? - भाग-१५ 10
दुःख मातीतले.... 9
कार्यक्रम पत्रिका : १५ वे अ. भा. ONLINE मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन 8
कच्ची कार्यक्रमपत्रिका : १६ वे मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन (वर्धा जिल्हा) - २०२६ 8
हंबरून वासराले चाटते जवा गाय 7
उठ शेतकऱ्या, घे मशाल 7

Pagination

  • Current page 1
  • पान 2
  • पान 3
  • Next page ››
  • Last page Last »
more

लोकप्रिय लेखन (वाचनसंख्या)

शीर्षक वाचनसंख्या
पोळ्याच्या झडत्या 217,977
माझे फेसबूक स्टेटस-1 180,845
शुभारंभ 134,899
रानमेवा - भूमिका 109,383
नागपुरी तडका - ई पुस्तक 107,377
आजचे शेतमालाचे बाजारभाव 92,180
सेंद्रिय शेती आणि रासायनिक शेती : संभ्रावस्था आणि वास्तविकता 87,529
कुलगुरू साहेब, आव्हान स्वीकारा....! 82,774
भोंडला, हादगा आणि भुलाबाईची गाणी : महिलांच्या व्यथा 79,575
उद्देश आणि भूमिका 77,433
विनोदी मिर्चीमसाला : दर्जेदार विनोद संग्रह 73,410
विचारपूस 71,689
गणपतीची आरती ॥३५॥ 67,709
सत्कार समारंभ : वर्धा 66,720
शेतकरी संघटना लोगो, बिल्ला 63,271
किती चाटणार भारतपुत्रा? 61,280
जात्यावरची गाणी 55,991
माझे फेसबूक स्टेटस - 2 49,364
महाराष्ट्र शासनाचे पत्र - कापूस निर्यात 47,036
हाण त्याच्या टाळक्यात पायामधला बूट : नागपुरी तडका ।।९।। 46,342

Pagination

  • Current page 1
  • पान 2
  • पान 3
  • Next page ››
  • Last page Last »
more

शुभारंभ - FT2

संकेतस्थळ शुभारंभ : मिती वैशाख कृ.६, रोज सोमवार, दिनांक २३ मे २०११, वेळ - सकाळी ८.२९    ©लेखनाचे सर्व हक्क प्रकाशकाचे स्वाधीन.   नियमावली

Copyright © Baliraja.Com - All rights reserved

Developed and Designed by : Gangadhar Mute For अ.भा.मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ Sheti Arth Prabodhini