Skip to main content Skip to footer
मुखपृष्ठ

शोध

Main menu

  • ताजे अद्यतन
  • लेखनस्पर्धा-२६
    • समग्र लेखनस्पर्धा 2014 ते 2025
    • Index लेखनस्पर्धा-२०२६
  • साहित्य संमेलन
  • नवे लेखन
  • वाङ्मयशेती
  • लोकप्रिय लेखन
  • शेतकरी गीत
  • संक्षिप्त परिचय

Welcome User Block

🙏 नमस्कार पाहुणे ! शेतकरी, शेती अभ्यासक, रसिक आणि सारस्वतांच्या दुनियेत आपले स्वागत आहे. 🙏
अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीचा उपक्रम
विश्वस्तरीय Online लेखनस्पर्धा-२०२६ 
लेखनाचा विषय : शेती/महिला/ग्रामीण जीवन 
प्रवेशिका दाखल करण्याची अंतिम मुदत : २५ नोव्हेंबर २०२६
  • स्पर्धेचे स्वरूप, पारितोषिकाचे स्वरूप, प्रवेशिका सादर करण्याची पद्धत, नियम व शर्ती, याविषयी सविस्तर माहिती येथे >> https://baliraja.com/node/3379 उपलब्ध आहे.
  • सादर झालेल्या प्रवेशिका येथे >> https://baliraja.com/spardha-2026 पाहता येतील.

राजाचा शोध

Main page content

Profile picture for user navnath pawar
By navnath pawar | 10:14 AM IST, सोम September 12, 2011

राजाचा शोध

एका सुंदर शांत तळ्यात शेकडो बेडूक राहत होते. तसे सगळे खून पिऊन सुखी होते. फक्त एकच खंत होती,त्यांना कोणी राजा नव्हता. किरकोळ कलागती व्हायच्या पण वयस्कर बेडूक सांभाळून घेत. जेव्हा कधी राजाचा विषय निघे तेव्हा तरुण बेडूक राजा शिवाय प्रशासकीय शिस्त कशी राहील, याबद्दल तवातावाने डराव डराव करून आपली बाजू मांडत. राजा नाही म्हणून तळ्यात किती अव्यवस्था आहे, कोणी बेडूक तालासुरात रेकत नाही. कसेही उड्या मारतात. वगैरे कागाळ्या वाढू लागल्या..... आणि वयस्कर बेडकांच्या विरोधाला न मानता एक बेडूक मोर्चा डराव डराव करत भगवान शंकराच्या गुहेसमोर धडकला. बेडकावरचा अन्याय दूर झालाच पाहिजे... डराव डराव ! आम्हाला राजा मिळालाच पाहिजे ... डराव डराव ! शेवटी भोलेनाथानी स्वत: मोर्चाला सामोरे जायचा निर्णय घेतला..! त्यांच्या गळ्यातल्या नागोबाला पाहताच बेडूक जरा कचरले, डराव डराव चा कोलाहल गपकन थांबला. . पण देवाचे स्मितहास्य पाहून काही बेडकांनी धीर करून आपले गाऱ्हाणे मांडले.

"बेडूक जात ही समजदार, निरुपद्रवी असल्याने त्यांना राजाची गरज नाही असे मला आजही वाटते." भोलेनाथ बोलले.

पण दोन चार उत्साही बेडूक निषेधार्थ रेकल्यावर, बाकीच्यांनाही आपला मोर्चा कशासाठी आहे याची आठवण येऊन कोलाहल मजला. शेवटी युवा रक्ताची स्पंदने जाणून मह्देवाने तथास्तु म्हणून एक कासव तळ्यात धपकन टाकून, डोळे मिटले. आनंदित बेडूक मोर्चा मस्तीत तळ्यात परतला. त्यांना राजा मिळाला होता. त्या दिवसापासून काही दिवस आनंदात गेले. कासव बिचारे तळ्यात मजेत पोहत फेरफटका मारत असे. सुरुवातीला बेडूक त्याला घाबरून राहत. पण लवकरच हा राजा निरुपद्रवी आहे हे कळल्यावर त्यांची भीती गेली तरीही ते त्याच्याशी आदबीने राहत. पण कासव बिचारे पाडले कुटुंब वत्सल. किनाऱ्यावर बसले असतांना बेडकांची तरुण बाळे त्याच्या अगदी जवळ जात. ते काहीच करत नाही म्हणून नंतर त्याच्या अंगावर उड्या मारत. ते बिचारे शांतच राही. फारच वाटले तर आपले पाय डोके कवचात घेऊन मजेत पडून राही. बाल बेडूक त्याच्या पाठीवर उड्या मारून खेळत... हळूहळू तरुण बेडकांना राजाचे भय वाटेनासे झाले. तरीही तसे सगळे मजेत चालले होते.

पण एक दिवस घोटाळा झालाच ... पावसाळ्याच्या दिवसात दोन तरुण बेडकांचे एकाच बेडकीनीवर प्रेम बसले. ती बिचारी घाबरून दूर चिखलात दडली. ..आणि तिच्या मर्जीचा विचार करण्या ऐवजी दोघात भांडण लागून प्रकरण कासव राजाकडे गेले. त्यात एवढा खमंग विषय म्हणल्यावर दोघांचे समर्थक, हौसे, गवसे असा जमाव कासव राजाकडे गेला. डराव डराव कोलाहल ऐकून कासव अर्धे आकासले. कसेबसे त्यांचे म्हणणे ऐकून घेतले, पण काही बोलण्याचा प्रयत्न व्यर्थ झाल्यावर आपले डोके पाय कवचात घेऊन बसले. आणि आपला राजा अगदीच कुचकामी आहे ही चर्चा उघडपणे सुरु झाली. सदरील प्रकरणात एका बेडकाला हद्दपार करून सापाच्या तोंडी द्यायला पाहिके होते अशी दोन्ही गटांची भावना होती. राजा कसा कडक आणि न्यायनिष्ठुर असावा, यावर तरुण बेडूक सहमत होऊ लागले.... डराव डराव असंतोष वाढू लागला...

भोलेनाथाकडे पुन्हा मोर्चा जाणार हे ऐकून आता काहीतरी अनिष्ट होणार म्हणून म्हातारे बेडूक अस्वस्थ झाले... त्यांना न जुमानता तरुण बेडूक टणाटण उड्या मारत भोलेनाथाच्या गुहेला घेराव घालायला निघाले.... बेडकांना कमी लेखले ... असं राजा दिला जो ढिम्म हलत नाही... त्याला बेडूकबाळेही घाबरत नाही... आता फैसला झालाच पाहिजे ... हम सब एक है .. डराव डराव... भोलेनाथांच्या गणांच्या पायामधून उड्या मारून बंडखोर बेडूक थेट देवाच्या पायाशी जाऊन रेकू लागले. ... भोलेनाथाच्या गळ्यातील नागाचेही त्यांना भयं वाटले नाही. तो बिचारा कौतुकाने पाहत जिभल्या चाटत राहिला. भोलेनाथ त्या गल्क्याने जरा नाखुशीनेच नेत्र उघडून पाहू लागले... !

"देवाधिदेवा तुम्ही आम्हाला एकदम नेभळट राजा दिला... "

"त्याला कोणीही घाबरत नाही, तो कोणाला शिक्षा करत नाही..."

"सगळे तळे अराजकाने दुषित झालेय... आम्हाला कडक राजा पाहिजे.."

"हमारा राजा सुंदर हो, चुस्त हो, अनुशासनप्रिय हो..."

डराव डराव वाढत चालली.

आधीच समाधीभंग झाल्याने भोलेनाथ त्रस्त होते. त्यात हा दोषारोप ऐकून खिन्न झाले.

कसेबसे स्मित करत म्हणाले ठीक आहे... यावेळी मी तुम्हाला हवा तसा राजा देतो... पण ही अखेरची संधी आहे. नीट विचार करा... तुम्ही पुन्हा या विषयावर डराव डराव करून समाधीभंग केला तर मात्र मी शाप देईन.... बोला दुसरा राजा पाहिजे... ? शंकराच्या बोलण्यातली मेख ध्यानात न घेता किंवा त्याच्या गळ्यातल्या जिभल्या चाटनार्या नागाला न घाबरता सगळे ओरडले , " नवा राजाच पाहिजे ..... ठराव मंजूर ...डराव डराव "

झाले, भगवान शंकरांनी तथास्तु म्हणून नागोबाला तळ्यात जायची आज्ञा देऊन डोळे मिटले. इतके तरुण बेडूक पाहून केव्हा पासून जिभल्या चाटनारा नाग सळसळत तळ्याकडे निघून गेला. आणि बेडूकही शेवटी देवाकडून मागणी पूर्ण झाली म्हणून डराव डराव आनंदोत्सव करत परतले. .

नागोबाला शंकराच्या गळ्यात राहून कंटाळा आलाच होता. त्याने तळ्यात पोहत मस्त एक चक्कर मारली. तळ्यातले बेडूक धास्तावून लपले... नंतर नागोबा काठावर वेटोळे घालून आपल्या प्रजाजानाकडे फना काढून पाहत राहिले... त्यांची सुंदर राजबिंडे रूप, धडकी भरवणारी रोखलेली नजर सगळे बेडूक प्रजजन भायमिश्रीत कुतूहलाने त्याच्याकडे पाहत राहिले. .. म्हातारे चिंताग्रस्त बेडूक पोरांनो सांभाळून राहा रे ... म्हणून पिलांना समजावू लागले. पण तरून पिढी कोणाचे ऐकते थोडेच... ते डराव असे रेकून मुद्दाम पोहुन् तरुण बेडकीनीवर इम्प्रेशन मारू लागले. नागोबाही नव्या प्रजेचे कौतुक पाहत त्यांना आश्वस्त करत शांत वेटोळे घालून बसून राहिले.

आणि लवकरच नव्या राजाला न्यायनिवाडा करायची वेळ आळी. दोन बेडकामध्ये भांडण होऊन तंटा नागोबाकडे गेला. भीत भीतच त्यांनी नागोबाला तक्रार सांगून एकमेकाला शिक्षा करायची विनंती केली. नागोबा एकटक पाहत अधून मधून जिभल्या चाटत होते. सगळ्यांचे लक्ष ते काय न्याय करतात याकडे होते. डोलता डोलता नागोबा स्तब्ध झाले. सगळ्यांचे श्वास आयता स्तब्ध झाले. आणि जणू वीज चमकली... तक्रारकर्त्या बेडकावर झडप घालून नागोबाने त्याला तोंडाकडून गिळायला सुरुवात केली.... बाकीच्या बेडकांनी घाबरून पाण्यात उड्या मारल्या .... तळ्यात स्मशान शांतता पसरली... पण दिसरा गट त्याही परिस्थितीत खुश होता. विरोधी गटाचा अध्यक्षच गट्टम झाला होता. गतिमान शासन, न्यायनिष्ठुर राजा, मिळाला होता. शिवाय तो सुंदर, चपळ आणि पाण्याबाहेरच्या प्राण्यांचा कर्दनकाळही होता. आता इतका श्रेष्ठ असला तरी शेवटी त्यालाही पोट असणारच. त्यामुळे वेळप्रसंगी खाल्लाच एखादा बेडूक तर त्याचा एवढा इशु कशाला करायचा ? चानाक्यानिती ही काही माणसांचीच मक्तेदारी नाही. आम्हीही आमच्या विरोधी बेडकाला खुबीने नागाच्या तोंडी देऊ शकतो अशा फुशारक्याही मारल्या जात होत्या. शेवटी काही झाले तरी बेडूक समजदार होते.तळे राखील तो पाणी ( आणि बेडूकही ) चाखील ही माणसांच्या राज्यातली म्हण त्यांना भारीच आवडलेली दिसत होती. त्यांची राजकीय समज चांगलीच वाढली होती.

आणि मग कठोर,गतिमान, सक्रीय प्रशासनाचा सिलसिला सुरु झाला. नागोबा काहीतरी निमित्त काढून एकेका बेडकाला शिक्षा देऊ लागले. त्यांच्याकडे एकच शिक्षा होती, देहांत शिक्षा... तळ्यातील बेडकांची संख्या झपाट्याने कमी होऊ लागली.. सगळे तळे भयभीत झाले... पण भोलेनाथाने आधीच तंबी दिली असल्याने काहीच उपाय उरला नव्हता. सबब बेडकांचा कुटुंब नियोजनाचा कार्यक्रम रद्द करून पैदास वाढवायचा ठराव एकमताने मंजूर झाला... बैठक संपल्यावर सहज एका बेडकाचे लक्ष तळ्याच्या काठावर गेले आणि भीतीने त्याची वाचाच बसली. नागोबा एका मस्त नागिणीच्या विळख्यात मस्ती करत होते... आता लवकरच तळ्याला युवराज येणार ... आता या नागोबाचे कुटुंब नियोजन कसे करायचे या विचाराने सगळे बेडूक काळे ठिककर पडून चिखलात लपले... कारण आता परिस्थिती हाताबाहेर गेली होती..!!

---नवनाथ बंडू पवार

औरंगाबाद, महाराष्ट्र

१० सप्टेंबर २०११

सर्व हक्क लेखकाचे आधीन

बोधकथा १ : राजाचा शोध
आधुनिक काळासाठी ही फारच

गंगाधर मुटे

सोमवार, September 12, 2011 - 11:32
Permalink
New

आधुनिक काळासाठी ही फारच बोधधप्रद कथा.
सध्यस्थितीत अनेक प्रसंगी लागू पडेल अशी. :)

  • Log in or register to post comments
अतिशय उत्तम

विश्वजीत गुडधे

शनीवार, October 1, 2011 - 21:07
Permalink
New

अतिशय उत्तम

  • Log in or register to post comments
  • Log in or register to post comments
  • वाचनखूण साठवा
  • Like
  • 21887 views

शोध

सदस्य प्रवेश

CAPTCHA
हे सोपे गणित सोडवा आणि त्याचे उत्तर लिहा. उदा. 1+3 साठी, 4 लिहा.
हा प्रश्न तुम्ही मानव आहात की नाही हे तपासण्यासाठी आणि मशीनद्वारे होणारे स्पॅम/फ्रॉड अटॅक रोखण्यासाठी आहे.
  • नवीन खाते बनवा
  • Reset your password

माझे खाते (current-user)

  • माझ्या वाचनखुणा
  • लॉग इन करा
वाचकांच्या भेटी

 
वाचकांनी आजपर्यंत दिलेल्या *Au* एकूण भेटी 

 

माझी वांगंमयशेती घाट्यात गेली परंतु माझ्या वाङ्मयशेतीला मात्र बरे भाव मिळत आहेत.
 

Find बळीराजा डॉट कॉम on Sharad-joshi-inFind बळीराजा डॉट कॉम on Abmssc-PageFind बळीराजा डॉट कॉम on FacebookFind बळीराजा डॉट कॉम on TwitterFind बळीराजा डॉट कॉम on Youtube

Who's online उपस्थित सदस्य

बळीराजावर सध्या 1 सदस्य उपस्थित आहेत.
  • admin

Visitors Online/उपस्थित पाहुणे

  • सध्या साईटवरील लेखन वाचण्यासाठी उपस्थित पाहुणे: 14 *
Who's new नवीन सदस्य
  • Rutuja Bane
  • कीर्ती _विजय _लंगडे
  • Madhuri_123
  • Rashin@123
  • sneha

Recent comments ताजे प्रतिसाद

  • तरल आणि काळजाचा ठाव घेणारी रचना
    16 hours 49 minutes ago
  • संवेदनशील आणि रोखठोक आविष्कार
    16 hours 51 minutes ago
  • काळ्या आईवरची निष्ठा
    16 hours 53 minutes ago
  • प्रभावीपणे मांडली आहे.
    16 hours 55 minutes ago
  • अप्रतिम आणि काळजाला भिडणारी रचना!
    1 day 17 hours ago

आज सर्वाधिक वाचन

शीर्षक आजचे वाचन
स्वतंत्र भारत पक्ष कार्यकारिणी - 2023-24 190
शरद जोशी आणि माझ्यातली कार्यकर्ती 75
पिकलेला काटा अन् करपलेली पिके 72
पायाखालची वीट दे : भक्तीगीत ।।७।। 71
किती चाटणार भारतपुत्रा? 70
कापला रेशमाच्या सुताने गळा 64
आत्महत्या नव्हे, शेतकर्‍यांचा शासकीय खून! 64
संमेलनातील कवीची निवड : कार्यपद्धती 63
आजचे शेतमालाचे बाजारभाव 51
माझे फेसबूक स्टेटस-1 23
किसान क्रांती 19
विश्वस्तरीय लेखनस्पर्धा-२०२६ : वर्ष १३ वे 18
IT कार्यशाळा - लेखन कसे करावे? - भाग-१५ 9
कार्यक्रम पत्रिका : १५ वे अ. भा. ONLINE मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन 7
हंबरून वासराले चाटते जवा गाय 7
उठ शेतकऱ्या, घे मशाल 7
मास्क आणि ती.... 7
विनोदी मिर्चीमसाला : दर्जेदार विनोद संग्रह 7
शेतकरी संघटना लोगो, बिल्ला 7
कार्यक्रमपत्रिका : बारावे अ. भा. मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन, जयसिंगपूर 6

Pagination

  • Current page 1
  • पान 2
  • पान 3
  • Next page ››
  • Last page Last »
more

लोकप्रिय लेखन (वाचनसंख्या)

शीर्षक वाचनसंख्या
पोळ्याच्या झडत्या 217,975
माझे फेसबूक स्टेटस-1 180,833
शुभारंभ 134,899
रानमेवा - भूमिका 109,383
नागपुरी तडका - ई पुस्तक 107,376
आजचे शेतमालाचे बाजारभाव 92,179
सेंद्रिय शेती आणि रासायनिक शेती : संभ्रावस्था आणि वास्तविकता 87,529
कुलगुरू साहेब, आव्हान स्वीकारा....! 82,774
भोंडला, हादगा आणि भुलाबाईची गाणी : महिलांच्या व्यथा 79,575
उद्देश आणि भूमिका 77,432
विनोदी मिर्चीमसाला : दर्जेदार विनोद संग्रह 73,410
विचारपूस 71,687
गणपतीची आरती ॥३५॥ 67,709
सत्कार समारंभ : वर्धा 66,720
शेतकरी संघटना लोगो, बिल्ला 63,271
किती चाटणार भारतपुत्रा? 61,270
जात्यावरची गाणी 55,990
माझे फेसबूक स्टेटस - 2 49,363
महाराष्ट्र शासनाचे पत्र - कापूस निर्यात 47,034
हाण त्याच्या टाळक्यात पायामधला बूट : नागपुरी तडका ।।९।। 46,342

Pagination

  • Current page 1
  • पान 2
  • पान 3
  • Next page ››
  • Last page Last »
more

शुभारंभ - FT2

संकेतस्थळ शुभारंभ : मिती वैशाख कृ.६, रोज सोमवार, दिनांक २३ मे २०११, वेळ - सकाळी ८.२९    ©लेखनाचे सर्व हक्क प्रकाशकाचे स्वाधीन.   नियमावली

Copyright © Baliraja.Com - All rights reserved

Developed and Designed by : Gangadhar Mute For अ.भा.मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ Sheti Arth Prabodhini