Skip to main content Skip to footer
मुखपृष्ठ

शोध

Main menu

  • ताजे अद्यतन
  • लेखनस्पर्धा-२६
    • समग्र लेखनस्पर्धा 2014 ते 2025
    • Index लेखनस्पर्धा-२०२६
  • साहित्य संमेलन
  • नवे लेखन
  • वाङ्मयशेती
  • लोकप्रिय लेखन
  • शेतकरी गीत
  • संक्षिप्त परिचय

Welcome User Block

🙏 नमस्कार पाहुणे ! शेतकरी, शेती अभ्यासक, रसिक आणि सारस्वतांच्या दुनियेत आपले स्वागत आहे. 🙏

१६ वे मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन (वर्धा जिल्हा) - २०२६ 
दिनांक : शुक्रवार दि. २५ , शनिवार, दि. २६ आणि रविवार, दि. २७, डिसेंबर २०२६  
स्थळ : अ‍ॅग्रीसन FPC परीसर, आर्वी छोटी ता. हिंगणघाट जि. वर्धा

संमेलनाविषयी अधिक माहिती खालील लिंकवर उपलब्ध आहे.

कार्यक्रमपत्रिका 👉  https://baliraja.com/kp16

नियोजन👉  https://baliraja.com/16-Ni

प्रतिनिधी नोंदणी 👉  https://baliraja.com/rep-regd
अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीचा उपक्रम
विश्वस्तरीय Online लेखनस्पर्धा-२०२६ 
लेखनाचा विषय : शेती/महिला/ग्रामीण जीवन 
प्रवेशिका दाखल करण्याची अंतिम मुदत : २५ नोव्हेंबर २०२६
  • स्पर्धेचे स्वरूप, पारितोषिकाचे स्वरूप, प्रवेशिका सादर करण्याची पद्धत, नियम व शर्ती, याविषयी सविस्तर माहिती येथे >> https://baliraja.com/node/3379 उपलब्ध आहे.
  • सादर झालेल्या प्रवेशिका येथे >> https://baliraja.com/spardha-2026 पाहता येतील.

शिमगा ही आनंदाची पर्वणीच - भाग ८

Main page content

गंगाधर मुटे
By गंगाधर मुटे | 5:10 PM IST, शनी March 14, 2020
आयुष्याच्या रेशीमवाटा
आयुष्याच्या रेशीमवाटा
"आयुष्याच्या रेशीमवाटा" : भाग ८
शिमगा ही आनंदाची पर्वणीच
 
कोणताही एक रंग माणसाचे आयुष्य रंगीबिरंगी करू शकत नाही आणि आयुष्य रंगीबिरंगी असल्याखेरीज जगण्यात रंगत येऊ शकत नाही. रंगाचे रंगत्व प्रकाशकिरणांवर अवलंबून असल्याने अंधारात जसे रंगाचे रंग बेरंगी असतात तसेच बेरंगी जीवनही प्रकाशमय असू शकत नाही. इतके प्राथमिक ज्ञान ज्या दिवशी माणसाला झाले असेल त्या दिवसापासून त्याला रंगाचे महत्त्व कळून आले असेल आणि त्या हिशेबाने त्याची पावले पुढे पडत गेली असेल.
 
परंपरागत रुढी, रीतिरिवाज, चालीरीती आणि उत्सव यांच्याकडे डोळस नजरेने बघितले की मग यामागची शास्त्रीय कारणमीमांसा सहज लक्षात यायला लागते. काळाच्या प्रवाहाच्या ओघात काही रूढी, परंपरा कालबाह्य ठरून जरी कालांतराने जाचक वाटायला लागल्या असतील तरी त्यांच्या निर्मितीमागची प्रेरणा मात्र आनंदाची रेशीमवाट विकसित करणे अशीच असणार हे उघड आहे. भारतीय सण आणि उत्सवांतील विविधता बघितली तर त्यातून ठळकपणे जाणवते की, प्रत्येक सण, प्रत्येक उत्सव माणसाला परस्परभिन्न व वेगळा आनंद देऊन जात असतो. या सर्व सणात होळी आणि शिमगा हा सण तर थेट रंग या एका खास विषयाला वाहिलेला सण आहे.
 
खेळणारे खेळून जितका आनंद मिळवतात तसेच बघणारे बघूनही तितकाच आनंद मिळवत असतात. खेळणाऱ्यांकडे व बघणाऱ्यांकडे वक्रदृष्टीने पाहणारेही काही असतात. असतो तसाही स्वभाव अनेकांचा पण इतरांकडे वक्रदृष्टीने पाहून त्यातून आनंद मिळवण्यात त्यांचे सौख्य सामावलेले असते, हे सुद्धा आपण समजून घेतले पाहिजे. खेळण्यापासून चार हात लांब राहून मी इतरांपेक्षा वेगळा आहे, असे भासवून कुणी आनंद मिळवत असेल तर त्याचाही आपण आदरच केला पाहिजे. रासायनिक रंग शरीराला घातक असतात म्हणून नैसर्गिक रंग खेळा असे सल्ले देऊन जागतिक दर्जाचे राष्ट्रीय कर्तव्य निभावल्याची भूमिका पार पाडून काही व्यक्ती आनंद मिळवत असतात. जे जे नैसर्गिक असेल ते ते शरीराला घातक नसते, इतके सामान्यविज्ञान कोणी शोधून काढले हे तर सृष्टीच्या निर्मात्यालाही माहीत नसते. काचकुयरी, मिरची अथवा अन्य तत्सम जिन्नस नैसर्गिक असले तरी ते काय शरीराला फारच लाभदायक असतात काय? इतकाही विचार करण्याची सुद्धा त्यांना फुरसत नसते. पण एक मात्र बरे असते की, जसा आनंद ज्ञानात असतो तसाच आनंद अज्ञानातही असतो. त्यामुळे ज्ञान्याला अज्ञानी किंवा अज्ञान्याला ज्ञानी बनवण्याचे निष्कारण अट्टाहास म्हणजे आनंदाचे विरजण घालून निव्वळ डोकेदुखी वाढवून घेणे असते.
 
कोरोना व्हायरसच्या संक्रमणाच्या भीतीने होळी खेळू नका, असे सल्ले देणारांचे यावर्षी पेवच फुटले होते. पण होळी हा केवळ रंगाची उधळण करून एकमेकांच्या शरीराला चेष्टा-मस्करी करून रंग फासण्याचा सण नसून शाब्दिक थट्टा, मस्करी, चेष्टा, टवाळी करण्याचा सुद्धा महत्त्वपूर्ण आहे, याचाही सर्वांना विसर पडला गेला. शरीरस्पर्शाने विषाणूचे संक्रमण होईलही पण शाब्दिक खेळाने विषाणू संक्रमण कसे होईल? जनतेच्या स्वातंत्र्यावर बंधने घालण्यापेक्षा नवे पर्याय उपलब्ध करून देणे जास्त संयुक्तिक नाही का? पण... हा पणच जागोजागी आडवा येतो आणि सुरळीत चाललेला चालता गाडा अनावश्यकरीत्या पंक्चर करून टाकतो.
 
एकमेकांचा उपमर्द, अपमान, अवमान न करणारी किंवा समाजाला जाचक ठरणार नाही अशी कोणतीही सात्त्विक मस्करी, टवाळी म्हणजे आनंदाची पर्वणीच असते आणि त्याचेच नाव असते शिमगा. सादर आहे शिमग्याचा एक नमुना.
 
मामाच्या पोरीच्या नावाने शिमगा
 
मामाचा गाव, मामीचा गाव
चांदीची पुतळी, सोन्याचा भाव
ही सोन्याची पुतळी कुणाची?
माझ्या मामाची पोरगी गुणाची!!
 
गुणाच्या पोरीचे फुगले गाल
फुगल्या गालावर सोनेरी बाल
सोनेरी बटांत डनरफचे थर
डनरफच्या थरात उवांचे घर
या उवांवर मालकी कुणाची?
माझ्या मामाची पोरगी गुणाची!!
 
कानाच्या खिडकीत रुपेरी मोर
मोराच्या तुऱ्यावर चंद्राची कोर
चंद्राच्या कोरीला मोत्याचे डूल
मोत्याच्या डुलावर कस्तुरी झूल
या झुलीवर मालकी कुणाची?
माझ्या मामाची पोरगी गुणाची!
 
डोळ्याच्या खापनीस पापणीचे दार
पापणीच्या दाराला झेंडूचा हार
झेंडूच्या हाराला तागाचे सूत
तागाच्या सुतावर बसलंय भूत
या भुतावर मालकी कुणाची?
माझ्या मामाची पोरगी गुणाची!!
 
लिप्स्टीकच्या मागे दातांची रांग
दातांच्या रांगेवर विलायची भांग
विलायची भांगेला अफूचा संग
अफूच्या साथीला अभयचे रंग
या रंगावर मालकी कुणाची?
माझ्या मामाची पोरगी गुणाची!!
 
- गंगाधर मुटे आर्वीकर
===============
महाराष्ट्र टाईम्स मध्ये दर शनिवारी गंगाधर मुटे यांचे सदर लेखन "आयुष्याच्या रेशीमवाटा"
भाग ८ - दि. १४ मार्च, २०२० - "शिमगा ही आनंदाची पर्वणीच"

 

==========

आजवरचे सर्व भाग वाचण्यासाठी *fr* http://www.baliraja.com/ar या लिंकवर क्लिक करा.

==========

 

आयुष्याच्या रेशीमवाटा
Gangadhar Mute
गंगाधर मुटे
गद्यलेखन
मंथन
  • Log in or register to post comments
  • वाचनखूण साठवा
  • Like
  • 3300 views

शोध

सदस्य प्रवेश

CAPTCHA
हे सोपे गणित सोडवा आणि त्याचे उत्तर लिहा. उदा. 1+3 साठी, 4 लिहा.
हा प्रश्न तुम्ही मानव आहात की नाही हे तपासण्यासाठी आणि मशीनद्वारे होणारे स्पॅम/फ्रॉड अटॅक रोखण्यासाठी आहे.
  • नवीन खाते बनवा
  • Reset your password

माझे खाते (current-user)

  • माझ्या वाचनखुणा
  • लॉग इन करा
वाचकांच्या भेटी

 
वाचकांनी आजपर्यंत दिलेल्या *Au* एकूण भेटी 

 

माझी वांगंमयशेती घाट्यात गेली परंतु माझ्या वाङ्मयशेतीला मात्र बरे भाव मिळत आहेत.
 

Find बळीराजा डॉट कॉम on Sharad-joshi-inFind बळीराजा डॉट कॉम on Abmssc-PageFind बळीराजा डॉट कॉम on FacebookFind बळीराजा डॉट कॉम on TwitterFind बळीराजा डॉट कॉम on Youtube

Who's online उपस्थित सदस्य

बळीराजावर सध्या 1 सदस्य उपस्थित आहेत.
  • admin

Visitors Online/उपस्थित पाहुणे

  • सध्या साईटवरील लेखन वाचण्यासाठी उपस्थित पाहुणे: 17 *
Who's new नवीन सदस्य
  • Rutuja Bane
  • कीर्ती _विजय _लंगडे
  • Madhuri_123
  • Rashin@123
  • sneha

Recent comments ताजे प्रतिसाद

  • तरल आणि काळजाचा ठाव घेणारी रचना
    23 hours 31 minutes ago
  • संवेदनशील आणि रोखठोक आविष्कार
    23 hours 33 minutes ago
  • काळ्या आईवरची निष्ठा
    23 hours 36 minutes ago
  • प्रभावीपणे मांडली आहे.
    23 hours 38 minutes ago
  • अप्रतिम आणि काळजाला भिडणारी रचना!
    2 days ago

आज सर्वाधिक वाचन

शीर्षक आजचे वाचन
शेतकरी संघटना लोगो, बिल्ला 10
विनोदी मिर्चीमसाला : दर्जेदार विनोद संग्रह 10
मा. शरद जोशी यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा - बरं झालं देवाबाप्पा 10
हंबरून वासराले चाटते जवा गाय 9
भाजीपाल्याच्या भावात, कोरोना गावात : करोना माहात्म्य ||७|| 9
फुलू दे शिवारी 8
जात्यावरची गाणी 8
युगात्म्याची कविता 8
कार्यक्रमपत्रिका : बारावे अ. भा. मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन, जयसिंगपूर 8
कविता रसग्रहण - 'मातीत जगणं, मातीत मरनं' 8
शेतक-यांचा राजा बळीराजा 8
आम्ही शेतकरी... 8
छंदमुक्त कविता- धावपट्टी 7
कार्यक्रमपत्रिका : ११ वे अ. भा. मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन, नाशिक 7
IT कार्यशाळा - वेबसाईटवर Sign Up कसे करावे? - भाग-७ 7
वायगाव-निपानी चौरस्ता (वर्धा) - रास्ता रोको आंदोलन 7
जागर 7
विश्वस्तरीय Online लेखनस्पर्धा-२०२३ : निकाल 7
गझल :शेती चरून गेली. 7
उठ शेतकऱ्या, घे मशाल 7

Pagination

  • First page « First
  • Previous page ‹‹
  • पान 1
  • Current page 2
  • पान 3
  • Next page ››
  • Last page Last »
more

लोकप्रिय लेखन (वाचनसंख्या)

शीर्षक वाचनसंख्या
वांगे अमर रहे...! 45,509
नियमावली 44,817
पहाटे पहाटे तुला जाग आली : विनोदी कविता ॥२५॥ 44,148
What went wrong with Independence? chapter-3 - Sharad Joshi 41,822
मा. शरद जोशी यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा - बरं झालं देवाबाप्पा 41,738
शरद जोशी 40,744
“माझी गझल निराळी” गझलसंग्रहाचा प्रकाशन समारंभ 39,115
शेतकरी आत्महत्यांवर तज्ज्ञांची मुक्ताफळे 39,057
संपर्क/सुचना/अभिप्राय 38,545
४ थे मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन मुंबई : नियोजन 37,046
मी मराठी - स्पर्धा विजेती गझल 37,045
माय मराठीचे श्लोक - रिंगटोन डाउनलोड करा. 36,799
गरीबी कशामुळे? 36,067
बरं झाल देवा बाप्पा...!! 34,616
आईचं छप्पर ।।१०।। 34,525
पायाखालची वीट दे : भक्तीगीत ।।७।। 33,999
रे नववर्षा 33,748
शेतकरी साहित्य संमेलन : सिंहावलोकन व पुढील नियोजन 33,297
श्री क्षेत्र रावेरी, जगातील एकमेव सीतामंदीर : भाग -१ 32,271
पहिले अ.भा.म.शे.सा.संमेलन, वर्धा : कार्यक्रमपत्रिका 32,265

Pagination

  • First page « First
  • Previous page ‹‹
  • पान 1
  • Current page 2
  • पान 3
  • Next page ››
  • Last page Last »
more

शुभारंभ - FT2

संकेतस्थळ शुभारंभ : मिती वैशाख कृ.६, रोज सोमवार, दिनांक २३ मे २०११, वेळ - सकाळी ८.२९    ©लेखनाचे सर्व हक्क प्रकाशकाचे स्वाधीन.   नियमावली

Copyright © Baliraja.Com - All rights reserved

Developed and Designed by : Gangadhar Mute For अ.भा.मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ Sheti Arth Prabodhini