Skip to main content Skip to footer
मुखपृष्ठ

शोध

Main menu

  • ताजे अद्यतन
  • लेखनस्पर्धा-२६
    • समग्र लेखनस्पर्धा 2014 ते 2025
    • Index लेखनस्पर्धा-२०२६
  • साहित्य संमेलन
  • नवे लेखन
  • वाङ्मयशेती
  • लोकप्रिय लेखन
  • शेतकरी गीत
  • संक्षिप्त परिचय

Welcome User Block

🙏 नमस्कार पाहुणे ! शेतकरी, शेती अभ्यासक, रसिक आणि सारस्वतांच्या दुनियेत आपले स्वागत आहे. 🙏

गज़ल : घाट्याच्या सौद्यात शेती

Main page content

By Dr. Ravipal Bh… | 11:56 AM IST, शुक्र September 06, 2019
गझल

घाट्याच्या सौद्यात शेती

विश्वलेखन स्पर्धेत सादर केलेली गज़ल - २०१९

येणार नाही करता मला या वर्षाला ठसक्यात शेती.
गेली गुदस्ता कर्जात माझी वाण्याच्या नरड्यात शेती.

बचती अभावी केली हमेशा घाट्याच्या सौद्यात शेती.
सांगा कशी सापडणार नाही कर्जाच्या विळख्यात शेती.

शेतात माझ्या थोडा तरी या पैशाचा पाऊस पाडा,
असतो करत मी वाजिब दराच्या दुष्काळी पट्ट्यात शेती.

'करणार हलके ओझे ऋणाचे' केले मज वादे कशाला ?
गेली न आता आशेमुळे मम कर्जाच्या बोज्यात शेती !

सरकारने या म्हटले असे की आमदनी होईल दुप्पट,
उलटा परंतू घाटाच झाला गेली अन तोट्यात शेती.

लावून चारा करतात जैसा न्यौछावर बकरा बळीचा,
लुटतात अगदी तैसीच बिल्कुल मदतीच्या बदल्यात शेती.

बैलाप्रमाणे जोखंड नसले मानेवर माझ्या तरीपण,
आहे करत मी या शासनाच्या कानूनी फास्यात शेती.

विषयी बळी या देशात हळहळ वरपांगी असुनी दिखाऊ,
आहेत शामिल सारे खरे तर आता ही छळण्यात शेती.

देशात एके काळात होती शेती ही सर्वात उत्तम,
पण आज ठरली दर्जात दुय्यम साऱ्याची याच्यात शेती.

'रविपाल ' आहे कल्याणकारी लोकांचे गणराज्य हे तर,
देशोधडीला का लागली ही लोकांच्या राज्यात शेती ?


• गज़लकार •
डॉ. रविपाल भारशंकर, हिंगणघाट जि. वर्धा.

• अक्षर गणवृत्त •
(स्वानंदसम्राट + शेतकरी)

• लगावली •
गागालगागा गागालगागा + गागागा गागालगागा

बघितल्या बद्दल धन्यवाद !
मराठी गझल
Super

RANGNATH TALWATKAR

शुक्रवार, September 6, 2019 - 14:19
Permalink
New

Super

  • Log in or register to post comments
धन्यवाद साहेब!

Dr. Ravipal Bh…

सोमवार, September 30, 2019 - 19:26
Permalink
New

रंगनाथ तालवटकरजी, नमस्कार! खुप खुप आभारी आहे मी आपला.

  • Log in or register to post comments

In reply to Super by RANGNATH TALWATKAR

अप्रतिम रचना

Khillare bramhadev

शुक्रवार, September 6, 2019 - 15:07
Permalink
New

अप्रतिम रचना

  • Log in or register to post comments
धन्यवाद!

Dr. Ravipal Bh…

मंगळवार, October 15, 2019 - 23:37
Permalink
New

डॉ. ब्रम्हदेव खिल्लारेजी, नमस्कार! अत्यंत आभारी आहे आपला.

  • Log in or register to post comments

In reply to अप्रतिम रचना by Khillare bramhadev

गझलेचा प्रत्येक शेर

Rajesh Jaunjal

शुक्रवार, September 6, 2019 - 20:05
Permalink
New

गझलेचा प्रत्येक शेर लेखनस्पर्धेच्या विषयाला जिवंत ठेवतो आणि व्रुत्त नवीन असल्यामुळे नाविन्याचे marksही गझलेला जाते.Best रचना सर.

  • Log in or register to post comments
धन्यवाद राजेश!

Dr. Ravipal Bh…

मंगळवार, October 1, 2019 - 20:08
Permalink
New

हो, वृत्त नवीन आहे. याचे नाव मी 'स्वानंदसम्राट शेतकरी' अशे ठेवले आहे. कारण यातील प्रथम दोन गण गागालगागा गागालगागा हे स्वानंदसम्राट वृत्त असुन. त्यापूढील दोन गण 'गागागा गागालगागा' हे मी मुटे सरांनी दिलेला विषय, 'कर्जाच्या विळख्यात शेती' यावरुन त्यास जोडले.
करता पूर्ण वृत्त ~ गागालगागा गागालगागा गागागा गागालगागा असे झाले आहे. गागागा वरून शेतकरी हे नाव जोडले. म्हणून हे वृत्त 'स्वानंदसम्राट शेतकरी' असे झाले.

या गज़लेतील, पैशाचा पाऊस पाडा हा जो शेर आहे तो अतिशय नवीन खयालाचा आहे. मतला विषयानुरूप, तर इतर शेरही सुंदर झाले आहेत.

परंतु गजलेत जी सर्वात महत्वाची बाब असते ती म्हणजे "बहर किंवा वृत्त सांभाळणे ही होय. परंतु वृत किंवा बहर हे 'गण' या घटकाने बनले आहे हे सत्य मात्र गजलकार कधी लक्षातच घेत नाहीत. ते वृत्ताला केवळ ऱ्हस्व दिर्घ मात्रांचा क्रम समजून त्याचा वापर करतात, जे की अत्यंत चुकीचे आहे.

या गज़लेत मात्र मी फक्त एक जागा वगळता कुठेही गणभंग केलेला नाही. आणि ती जी एक जागा गणभंग केली तीही जाणून, कारण गोरे गोरे गाल पे एक तो भी काला तील जरूरी होता है करके! पण त्याची जागाही तेवढीच खुलून दिसणारी हवी बर का. असो,

मी ही जी एक जागा गणभंग केली, ती 'विळख्यात सापडणे' हा मुहावरा जसाच्या तसा वापरण्याकरता. मुहावऱ्यांच्या वापरास गजलेत अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. त्याशिवाय आशय लोंकाच्या कानी सहज उतरत नाही. बरेचदा गणभंग न करता मुहावरे चालून जातात, पण काहीकेल्या जमत नसल्यास अगदी शेवटचा उपाय म्हणून गणभंग केल्यास हरकत नाही कारण पूर्ण गजलेत अशी फक्त एक दोनच जागा असू शकेल. परंतु मुहावरा म्हणजे म्हणी नव्हेत बरं का! तर मुहावरा म्हणजे, जसे~ कर्जाच्या विळख्यात, कापून काढणे, आरामात बसणे, चिंतन करणे, रागाच्या सपाट्यात, ई. तोंडी पडलेले शब्द प्रयोग होत.
आता अखेरचे म्हणजे मला ही गजल तयार करायला जवळ जवळ १५ दिवस लागले. तरीपण काही उणीवा संभवू शकतात. तशा त्या मी स्पर्धेच्या अंतिम दिवसापर्यंत दुरूस्त करत राहणार आहे. तर एवढी मेहनत असते म्हणजे.

गज़ल तुला आवडली राजेश, यास्तव तुझे खुप खुप आभार मानतो. धन्यवाद

  • Log in or register to post comments

In reply to गझलेचा प्रत्येक शेर by Rajesh Jaunjal

राजेश!

Dr. Ravipal Bh…

मंगळवार, October 8, 2019 - 11:29
Permalink
New

Completely final केलेली ही गज़ल बघ आता.

  • Log in or register to post comments

In reply to धन्यवाद राजेश! by Dr. Ravipal Bh…

धन्यवाद

Dr. Ravipal Bh…

बुधवार, October 2, 2019 - 16:14
Permalink
New

राजेश

  • Log in or register to post comments

In reply to राजेश! by Dr. Ravipal Bh…

कर्जाच्या विळख्यात शेती

Dhirajkumar Taksande

बुधवार, October 2, 2019 - 14:39
Permalink
New

जबरदस्त गझल डॉ साहब!
शेतात माझ्या थोडातरी या पैश्याचा पाऊस पाडा
असतो करत मी वाजिब दराच्या दुष्काळी पट्ट्यात शेती
मस्त जबरदस्त अप्रतिम शेर..... डॉ साहेब....

  • Log in or register to post comments
धन्यवाद भाऊ!

Dr. Ravipal Bh…

मंगळवार, October 8, 2019 - 19:08
Permalink
New

धीरजभाऊ गुरूजी खुप खुप आभार आहे आपले.

  • Log in or register to post comments

In reply to कर्जाच्या विळख्यात शेती by Dhirajkumar Taksande

प्रवेशिकेचे मनपूर्वक स्वागत.

गंगाधर मुटे

रवीवार, September 8, 2019 - 15:08
Permalink
New

प्रवेशिकेचे मनपूर्वक स्वागत. अभिनंदन....!

CongratsCongrats

  • Log in or register to post comments
धन्यवाद सर!

Dr. Ravipal Bh…

रवीवार, September 8, 2019 - 22:19
Permalink
New

आभार आपले.

  • Log in or register to post comments

In reply to प्रवेशिकेचे मनपूर्वक स्वागत. by गंगाधर मुटे

शिर्षक बदलून घेतल्या बद्दल.

Dr. Ravipal Bh…

सोमवार, September 16, 2019 - 10:35
Permalink
New

सर, नमस्कार!
आपण सुचवल्या प्रमाणे गज़लेचे शिर्षक बदलून घेतले आहे. धन्यवाद.

  • Log in or register to post comments

In reply to प्रवेशिकेचे मनपूर्वक स्वागत. by गंगाधर मुटे

फारच छान डाॅ साहेब

Pradip thool

मंगळवार, September 10, 2019 - 20:55
Permalink
New

फारच छान डाॅ साहेब

  • Log in or register to post comments
धन्यवाद प्रदिपजी!

Dr. Ravipal Bh…

शनीवार, October 12, 2019 - 13:50
Permalink
New

खूप खूप आभार!

  • Log in or register to post comments

In reply to फारच छान डाॅ साहेब by Pradip thool

प्रदीप भाऊ..

Dr. Ravipal Bh…

सोमवार, October 7, 2019 - 22:13
Permalink
New

तुम्ही प्रवेशिका कधी सादर करणार!

  • Log in or register to post comments

In reply to फारच छान डाॅ साहेब by Pradip thool

धन्यवाद

Dr. Ravipal Bh…

मंगळवार, October 8, 2019 - 19:17
Permalink
New

*bq*

  • Log in or register to post comments

In reply to फारच छान डाॅ साहेब by Pradip thool

भन्नाट गझल डॉक्टर साहेब

Ramesh Burbure

शनीवार, September 14, 2019 - 20:54
Permalink
New

दरवर्षीप्रमाणे याही वर्षी नावीन्यपूर्ण विषय आशय आणि वृत्त आपल्याकडून वाचायला मिळाले....अप्रतिम

  • Log in or register to post comments
धन्यवाद रमेश!

Dr. Ravipal Bh…

मंगळवार, October 15, 2019 - 22:14
Permalink
New

Thank you so much Ramesh! *bq*

  • Log in or register to post comments

In reply to भन्नाट गझल डॉक्टर साहेब by Ramesh Burbure

घाट्याच्या सौद्यात शेती

ravindradalvi

बुधवार, October 9, 2019 - 12:07
Permalink
New

दमदार आशयघन रचना ..डॉ साहेब
भेटूयात

  • Log in or register to post comments
धन्यवाद!

Dr. Ravipal Bh…

गुरुवार, October 10, 2019 - 18:21
Permalink
New

खूप खूप आभार दळवीजी *bq*

  • Log in or register to post comments

In reply to घाट्याच्या सौद्यात शेती by ravindradalvi

बहुत बढीया

Narendra Gandhare

गुरुवार, October 10, 2019 - 16:28
Permalink
New

एक नंबर गझल. अप्रतिम *bq*

  • Log in or register to post comments
धन्यवाद

Dr. Ravipal Bh…

शनीवार, October 12, 2019 - 13:51
Permalink
New

खूप खूप आभार नरेंद्र भाऊ *bq*

  • Log in or register to post comments

In reply to बहुत बढीया by Narendra Gandhare

हृदयातून आभार

Pradip thool

बुधवार, October 16, 2019 - 01:30
Permalink
New

डाॅ साहेब मस्त गझल

  • Log in or register to post comments
हृदयातून धन्यवाद गांधीजी

Dr. Ravipal Bh…

मंगळवार, October 22, 2019 - 17:08
Permalink
New

आवडल्या बद्दल आभार *Ramram*

  • Log in or register to post comments

In reply to हृदयातून आभार by Pradip thool

  • Log in or register to post comments
  • वाचनखूण साठवा
  • Like
  • 20884 views

शोध

सदस्य प्रवेश

CAPTCHA
हे सोपे गणित सोडवा आणि त्याचे उत्तर लिहा. उदा. 1+3 साठी, 4 लिहा.
हा प्रश्न तुम्ही मानव आहात की नाही हे तपासण्यासाठी आणि मशीनद्वारे होणारे स्पॅम/फ्रॉड अटॅक रोखण्यासाठी आहे.
  • नवीन खाते बनवा
  • Reset your password

माझे खाते (current-user)

  • माझ्या वाचनखुणा
वाचकांच्या भेटी

 
वाचकांनी आजपर्यंत दिलेल्या *Au* एकूण भेटी 

 

माझी वांगंमयशेती घाट्यात गेली परंतु माझ्या वाङ्मयशेतीला मात्र बरे भाव मिळत आहेत.
 

Find बळीराजा डॉट कॉम on Sharad-joshi-inFind बळीराजा डॉट कॉम on Abmssc-PageFind बळीराजा डॉट कॉम on FacebookFind बळीराजा डॉट कॉम on TwitterFind बळीराजा डॉट कॉम on Youtube

Who's online उपस्थित सदस्य

बळीराजावर सध्या 1 सदस्य उपस्थित आहेत.
  • admin

Visitors Online/उपस्थित पाहुणे

  • सध्या साईटवरील लेखन वाचण्यासाठी उपस्थित पाहुणे: 10 *
Who's new नवीन सदस्य
  • कीर्ती _विजय _लंगडे
  • Madhuri_123
  • Rashin@123
  • sneha
  • RATNESH CHAUDHARI

Recent comments ताजे प्रतिसाद

  • वाह! अतिशय प्रगल्भ, विचार…
    1 hour 57 minutes ago
  • अतिशय प्रगल्भ, संवेदनशील आणि…
    1 hour 59 minutes ago
  • अतिशय प्रगल्भ, सकारात्मक आणि…
    2 hours 4 minutes ago
  • काळजाचा ठोका चुकवणारी
    2 hours 10 minutes ago
  • अप्रतिम गझल
    2 hours 14 minutes ago

शुभारंभ - FT2

संकेतस्थळ शुभारंभ : मिती वैशाख कृ.६, रोज सोमवार, दिनांक २३ मे २०११, वेळ - सकाळी ८.२९    ©लेखनाचे सर्व हक्क प्रकाशकाचे स्वाधीन.   नियमावली

Copyright © Baliraja.Com - All rights reserved

Developed and Designed by : Gangadhar Mute For अ.भा.मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ Sheti Arth Prabodhini