ये रे म्हणू की जा रे पावसा?
मी रक्त शिंपले, घाम ओतला, बैलोबावाणी,
शेत कोरले, बीज पेरले, वसाडल्या रानी;
ये रे पावसा, जरा तरी ये, ठुमकल्यावाणी,
कोंब बीजाचे व्याकुळ झाले, तहानल्यावाणी!
कोंब बीजाचे कुशीत दडले, ‘आई आई’ करुनी,
मायभूमीने पदर झाकला, ‘गाई गाई’ म्हणुनी;
ये रे पावसा, थेंब थेंब तरी, तुषारल्यावाणी,
माय बीजाची हतबल झाली, उदासल्यावाणी!
ढग येती बघ, ढग जाती बघ, नमस्कार करुनी,
धस्स जीवाला, फस्स करुनी, हृदय पाणी-पाणी;
ये रे पावसा, एक सरी तरी, रिमझिमल्यावाणी,
बाप बीजाचा मलूल झाला, हिरमुसल्यावाणी!
घायकुतीला शिवार आले, कासावीस झाले,
पोटामध्ये मान दडवुनी, उन्हामधी न्हाले;
लपत-झपत तरी गुपचूप ये रे, चोरपावलांनी,
ताई बीजाची स्तवन करते, याचकावाणी!
आषाढातही ऊन तापते, उन्हाळ्यावाणी,
तडसली ही धरा तडतडा, प्रलाप अस्मानी;
बिगीबिगी ये वा, थुईथुई ये रे, थिरकल्यावाणी,
बाल अंकुरा न्हाऊ-माखू दे, हिरव्या उटण्यानी!
ऐकुनी आर्त करुणावाणी, प्रसन्न तो झाला,
थेंब टपोरे, ढगफुटीसम, गडगड, कडकडला;
महापुराने तांडव केले, हिरवळ तुडवुनी,
माती, बीज, अंकुर नेले, पुरात खरडुनी!
“ये रे” म्हणू की “जा रे” पावसा, काय म्हणावे रे?
यत्किंचितही अभय न उरले, जलमय झाले रे;
होते तेही वाहून गेले—शेत, पीक, पाणी;
जिकडे तिकडे केवळ उरला, चिखल या रानी!
- गंगाधर मुटे ‘अभय’
अकरा/नऊ/दोन हजार सव्वीस
=°=°=°=°=°=°=
